Πράσινα άλογα και Ευρωπαϊκές ουτοπίες



Αν ένας αυτοαποκαλούμενος ηγέτης διαπιστώσει ότι κανείς δεν τον ακολουθεί,προς τα που οδεύει;

Αυτό το ερώτημα θα μπορούσε κάλλιστα να τεθεί στους υπεύθυνους χάραξης ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι φαντάζονται τους εαυτούς τους ως πρωτοπόρους σε μια υποτιθέμενη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις πράσινες τεχνολογίες.

Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία ινστιτούτου ενέργειας που εδρεύει στο Η.Β., οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν οδηγούν ένα βαγόνι στο οποίο πηδάει ο κόσμος, αλλά μάλλον μια νεκροφόρα προς την αυτοκαταστροφή.

Οι πολιτικές επιλογές της ΕΕ έχουν οδηγήσει τις λεγόμενες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -- κυρίως την αιολική και την ηλιακή -- να αποτελούν περισσότερο από το ένα τρίτο του ευρωπαϊκού μείγματος ηλεκτρικής ενέργειας, ξεπερνώντας τον άνθρακα σε σημαντικό βαθμό.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνονται ραγδαία σε απόλυτους όρους. Το 2024, η αιολική, η ηλιακή και άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνέβαλαν κατά 5,6% στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα.

Ωστόσο, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν συμβαδίζει με την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτησή της. Την τελευταία δεκαετία, η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε περισσότερο από επτά φορές ταχύτερα σε σχέση με την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σε αντίθεση με την αφήγηση που παρουσιάζουν συχνά τα μέσα ενημέρωσης, η παραγωγή άνθρακα έχει αυξηθεί, σημειώνοντας αύξηση άνω του 10% την τελευταία δεκαετία.

Τα ορυκτά καύσιμα - άνθρακας, πετρέλαιο και φυσικό αέριο - αντιπροσώπευαν το 87% της παγκόσμιας ενέργειας το 2024, ενώ το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παραμένει σε μονοψήφια ποσοστά, παρά το γεγονός ότι περισσότερα από 5 τρις ευρώ δαπανήθηκαν για την αιολική και την ηλιακή ενέργεια τα τελευταία 20 χρόνια.

Πέρυσι, η παγκόσμια προσφορά ενέργειας αυξήθηκε κατά σχεδόν 2%, λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για όλα τα είδη. Το 65% της αύξησης οφείλεται στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η οποία αντιπροσωπεύει το 47% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας και όπου το 83% του άνθρακα καίγεται και κυριαρχεί ως ο βασιλιάς των πηγών καυσίμων. Η Κίνα, η Ινδία και η Ινδονησία παρήγαγαν το 71% του άνθρακα παγκοσμίως.

Τα τελευταία 10 χρόνια, η ζήτηση ενέργειας στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά σχεδόν 6 exajoules (EJ), ενώ η παγκόσμια χρήση έχει αυξηθεί κατά 13 φορές -- σχεδόν 77 exajoules EJ.

Έτσι, η «ηγεσία» της ΕΕ έχει καταφέρει να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας στην Ευρώπη και να αυξήσει τον ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ήπειρο. Αλλά με ποιο κόστος;

«Το 2008, οι οικονομίες των ΗΠΑ και της Ευρωζώνης είχαν περίπου το ίδιο μέγεθος», γράφει η Wall Street Journal. «Από το 2010, το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) της Ευρώπης έχει ουσιαστικά παραμείνει σταθερό. Σήμερα, το ονομαστικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ των ΗΠΑ είναι σχεδόν διπλάσιο από αυτό της Ευρώπης».

Αντί να υποστεί την παγκόσμια ενεργειακή επιβολή που επιβάλλει η Γερμανία, ο κόσμος αναπτύσσεται οικονομικά και βρίσκεται σε μια φάση προσθήκης νέων πηγών στις υπάρχουσες αντί να τις αντικαθιστά.

Δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού επιδιώκει μεγαλύτερη ευημερία -- και επομένως φθηνή, άφθονη ενέργεια, όπως επιθυμούσε η ΕΕ πριν από τη μεταστροφή της στην οικολογία -- είναι εξαιρετικά απίθανο να αντιστραφούν αυτές οι τάσεις. Οι οικονομικές και κοινωνικές επιταγές, καθώς και η ανάγκη για ασφαλή ενεργειακό εφοδιασμό, καθιστούν απίθανη τη μείωση της ζήτησης ορυκτών καυσίμων.

Ως αποτέλεσμα, το χάσμα μεταξύ των άστοχων κλιματικών φιλοδοξιών και της πραγματικότητας της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας θα διευρυνθεί περαιτέρω. Η μη επίτευξη των ανακοινωθέντων κλιματικών στόχων είναι πλέον τόσο προφανής που είναι λογικό να αναμένεται εγκατάλειψη της Συμφωνίας του Παρισιού, καθώς θα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να κρυφτεί η κλίμακα αυτής της αποτυχίας.

Παραδόξως, ενώ η τελευταία έκδοση της στατιστικής ανασκόπησης της παγκόσμιας ενεργειακής κατάστασης του Ινστιτούτου Ενέργειας καταδεικνύει σαφώς αυτή την αποτυχία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να προτείνει ουτοπικούς στόχους, όπως η μείωση των δικών της εκπομπών κατά 90% έως το 2040.

Η πραγματικότητα είναι ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μαραζώνει, οι θέσεις εργασίας μεταφέρονται αλλού και οι πολίτες κουράζονται να πληρώνουν τον λογαριασμό μιας πολιτικής για το κλίμα που αναπόφευκτα οδηγεί σε οικονομική αυτοκτονία. Ναι, η ΕΕ μπορεί να επιτύχει μηδενικό καθαρό αποτέλεσμα, αλλά θα είναι μηδενικό σε όλους τους τομείς: μηδενική βιομηχανία, μηδενική ευημερία και μηδενική παγκόσμια επιρροή.

Χριστόδουλος Μολύβας

Πηγές:

1) https://co2coalition.org/wp-content/uploads/2025/08/2025-07-Energy-Addition-Not-Transition-Fossil-Fuels-Remain-the-Bedrock-of-Progress.pdf

2) https://www.energyinst.org/statistical-review/home


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο